The Last Girl, gepubliceerd in 2017, is Nadia Murads memoires over haar jeugd in Kocho, haar ontvoering en slavernij door ISIS en haar ontsnapping uit gevangenschap. Het boek, geschreven samen met Jenna Krajeski, is zowel een persoonlijk getuigenis als een verslag van de genocide die tegen Ezidi’s werd gepleegd.


Wanneer Nadia Murad The Last Girl opent met de woorden: “Dit boek is geschreven voor iedere Ezidi,” maakt zij duidelijk dat dit meer is dan haar persoonlijke verhaal. Het is het verhaal van een heel volk. Toch geloof ik dat dit boek niet alleen voor iedere Ezidi is; het is een boek dat de hele wereld moet lezen.

Ik bezit The Last Girl al sinds de dag waarop het werd gepubliceerd, maar emotioneel was ik er nooit klaar voor om het open te slaan. Toen ik uiteindelijk de kracht vond om eraan te beginnen, naderde augustus—een maand die ons voor altijd herinnert aan de genocide tegen de Ezidi’s en aan Kocho, waar een van de gruwelijkste bloedbaden plaatsvond.

Voordat ISIS haar verhaal binnendringt, laat Nadia ons kennismaken met haar leven in Kocho. Door haar woorden voel je de warmte van haar familie, de eenvoud van het dorpsleven, de tradities, het gelach en het diepe gevoel van verbondenheid dat haar jeugd bepaalde. Tegelijkertijd begin je de haat te voelen die de Ezidi’s al lange tijd omringde—een haat die velen jarenlang met zich hadden meegedragen, wachtend op het moment waarop zij er eindelijk naar konden handelen.

Naarmate de belegering van Kocho zich ontvouwt, wordt iedere bladzijde zwaarder. Je wordt meegezogen in de angst, de onzekerheid en de ondraaglijke werkelijkheid waarin je niet weet of je over een uur, morgen of over tien dagen nog in leven zult zijn. Nadia’s manier van schrijven plaatst je naast de mensen van Kocho. Je leest hun verhaal niet alleen; je voelt het.

Dan komt het onvoorstelbare.

Nadia vertelt met opmerkelijke eerlijkheid over de systematische wreedheid die zij moest doorstaan. Ze schrijft over hoe ze van haar familie werd weggerukt, in seksuele slavernij werd verkocht, verkracht en geslagen werd en gedwongen werd haar geloof af te zweren. Wat haar getuigenis nog aangrijpender maakt, is de stille menselijkheid erachter. Na iedere aanval bad zij om Gods vergeving, omdat zij geloofde dat zij op de een of andere manier had gefaald, hoewel ieder misdrijf dat tegen haar werd gepleegd haar werd opgedrongen. Toen zij werd gedwongen zich tot een andere religie te bekeren, bad zij opnieuw, wetend dat haar geloof in haar hart onaangetast bleef. Geen enkele hoeveelheid geweld kon haar identiteit van haar afnemen. Geen enkele hoeveelheid wreedheid kon uitwissen dat zij altijd Ezidi zou blijven.

Wanneer Nadia uiteindelijk besluit te ontsnappen, stapt zij de duisternis in zonder enige zekerheid dat zij het zal overleven. Ze weet niet waar ze naartoe gaat of wie ze kan vertrouwen. Ze kiest simpelweg voor vrijheid boven angst. Tegen alle verwachtingen in bereikt zij een moslimgezin dat alles riskeert om haar te beschermen. Hun moed herinnert ons eraan dat er zelfs op de donkerste momenten van de mensheid nog altijd mensen zijn die kiezen voor mededogen in plaats van haat.

Wat Nadia na haar ontsnapping deed, is even buitengewoon als het overleven van haar gevangenschap. In plaats van haar lijden verborgen te laten blijven, maakte zij er een stem van voor duizenden die niet langer zelf konden spreken. Ze trad voor de wereld en dwong die de waarheid onder ogen te zien. Ze werd de eerste Ezidi-vrouw die de Nobelprijs voor de Vrede ontving, niet omdat ze erkenning zocht, maar omdat ze weigerde toe te staan dat genocide werd genegeerd of vergeten.

The Last Girl is niet simpelweg een memoire. Het is een getuigenis. Het is bewijs. Het is geschiedenis, geschreven door iemand die heeft overleefd wat geen enkel mens ooit zou moeten doorstaan. Door het verhaal van één vrouw zijn we getuige van het lijden van een heel volk, in het bijzonder van de vrouwen en meisjes wier levens door genocide werden verwoest. Toch is Nadia’s verhaal slechts één van duizenden. Talloze stemmen blijven ongehoord. Talloze verhalen blijven onverteld.

Dit boek breekt je hart, maar toch kun je niet stoppen met lezen. Elk hoofdstuk dwingt je verder te lezen, niet uit nieuwsgierigheid, maar vanuit een verantwoordelijkheid om de waarheid te kennen.

Iedereen zou The Last Girl moeten lezen. Niet omdat het een gemakkelijk boek is, maar omdat het een noodzakelijk boek is. We kunnen niet beweren mensenrechten belangrijk te vinden terwijl we onwetend blijven over een van de gruwelijkste genocides van onze tijd. We kunnen niet zeggen “nooit meer” als we niet bereid zijn te luisteren naar degenen die het hebben overleefd.

Lees dit boek. Lees het om te begrijpen. Lees het om te herinneren. Lees het omdat de waarheid getuigen verdient, omdat stilte daders beschermt en omdat de verhalen van het Ezidi-volk nooit mogen worden vergeten.